Een vredesbeweging is een groep mensen of organisaties, die er naar streven een oorlog of een conflict te vermijden of te beëindigen. Deelnemers van een vredesbeweging kunnen dat om verschillende redenen. Dat kan bijvoorbeeld omdat ze uit principe tegen het leger, dus antimilitaristisch zijn. Mensen kunnen ook aanhanger zijn van het pacifisme. Pacifisme is het ideaal dat er nergens in de wereld nog oorlog wordt gevoerd of geweld wordt gebruikt.

Bij het ontstaan van de eerste vredesbewegingen speelden vrouwen een belangrijke rol. Al in de 19e eeuw ontstond een internationale vredesbeweging. De Krimoorlog was van 1853 tot 1856 volop bezig. De Duitse schrijfster Bertha von Suttner schreef in 1892 het boek ‘De wapens neer’. Samen met Alfred Hermann Fried richtte ze de eerste vredesbeweging op, de Friedensgesellschaft. Later kregen beiden de Nobelprijs voor de Vrede. Die wordt sinds 1901 in principe elk jaar toegekend aan mensen of organisaties die zich sterk maken voor vrede. Deze prijs is vernoemd naar de Zweedse wetenschapper Alfred Nobel. Die had namelijk met lede ogen moeten toezien hoe een uitvinding van hem, dynamiet, tijdens oorlogen volop werd gebruikt.

In de jaren van de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) vinden we met name een streven naar vrede bij de sociaaldemocraten. In Den Haag was er zelfs een groot vredescongres met meer dan duizend deelnemers uit Europa en uit de Verenigde Staten. Ook kwamen er vredesinitiatieven van onder andere paus Benedictus XV.

Pas vanaf de jaren 1960, dus lang na het einde van de Tweede Wereldoorlog, ontstaan er weer vredesbewegingen. Dit begint in de Verenigde Staten, als een reactie op het feit dat de VS vanaf 1957 aan de Vietnamoorlog mee ging doen. In de jaren ’80 van de vorige eeuw was er een sterke vredesbeweging tegen kernwapens. Dit kwam tot uiting in massale demonstraties. Zo had de vredesdemonstratie in 1983 in Den Haag ongeveer 550.000 deelnemers. Verder waren er kleine vredesbewegingen actief toen de VS verwikkeld was in de Golfoorlog (1990-1991) en de Irakoorlog van 2003.

Ook in onze dagen zijn er vredesbewegingen, al blijven die doorgaans op de achtergrond in de media. Zo is er in Israël een groep mensen die streeft naar een duurzame vrede met de Palestijnen. Deze beweging, Vrede Nu, pleit voor de tweestaten-oplossing. Dit houdt in dat Israël en Palestina allebei internationaal als aparte soevereine staten worden erkend en zo duurzaam in vrede naast elkaar kunnen bestaan.

ook interessant