Oorlog
samar

Samar (42) woont in Nederland. Ze komt oorspronkelijk uit Syrië.
"Het was midden in de nacht toen we wakker werden van een enorme knal. Mijn man en ik sprongen uit bed en renden naar onze dochters. ‘We gaan dood!’ schreeuwden ze. Die nacht bleven om ons heen de raketten vallen. Die nacht besloten we te vluchten."

De twee landen waar de meeste vluchtelingen uit gevlucht zijn, zijn Afghanistan (2,56 miljoen) en Syrië (2,47 miljoen). Met het noemen van deze twee landen hebben we ook de belangrijkste reden om te vluchten te pakken: oorlog.
De oorlog in Afghanistan is al meer dan tien jaar gaande, die in Syrië al zo’n vier jaar. Een nieuwkomer is de door niemand erkende Islamitische Staat.

Vervolging
Godsdienstige twisten zijn vaak een reden om op de vlucht te slaan. Soms gaat het om conflicten tussen christenen en moslims (zoals in Nigeria). Het land Soedan is na een burgeroorlog uiteengevallen in het islamitische Noord-Soedan en Zuid-Soedan, waar de inwoners christelijk zijn of een Afrikaanse godsdienst aanhangen.
Soms gaat het om conflicten tussen islamitische stromingen onderling. De twee grootste stromingen zijn het soennisme en het sjiisme. Het regime van Syrië wordt gesteund door de meeste sjiieten en door christenen, de oppositie wordt gesteund door de meeste soennieten.

Van alle vluchtelingen wordt 86% opgevangen in een ontwikkelingsland.
Van alle vluchtelingen is de helft nog kind, jonger dan 18 jaar.

vluchtelingenkamp

In Nederland zorgt de overheid voor bescherming van haar burgers. Helaas zijn er landen die hun burgers niet goed beschermen. Sterker nog: er zijn ook burgers die gevaar lopen van de kant van hun eigen overheid. Als ze dreigen te worden opgepakt, gemarteld of zelfs vermoord, slaan deze mensen op de vlucht. Er zijn duizenden mensen die hun land hebben verlaten omdat ze vrezen voor vervolging vanwege hun ras of huidkleur, godsdienst, politieke overtuiging, etniciteit of het behoren tot een bepaald volk of een bepaalde groep. Ook kunnen mensen vervolgd worden omwille van hun seksuele voorkeur.

We geven enkele voorbeelden:

Kritiek hebben op de regering wordt niet getolereerd in Wit-Rusland. Een journalist die kritisch geschreven had over president Alexandr Loekasjenko dreigde te worden opgepakt omwille van "ongegronde verzinsels” die de “eer en waardigheid” van Loekasjenko aantastten. De journalist moest het land halsover kop verlaten.

In Iran zijn verschillende mannen opgehangen omdat ze er openlijk voor uitkwamen dat ze homo waren. Anderen wisten de dans te ontspringen door naar het buitenland te vluchten.

ophangingiran
etnischezuiveringservie

Etnische zuivering
Vaak worden mensen individueel vervolgd, maar soms gaat het om een goed voorbereide en volgens een strakke planning uitgevoerde vervolging van een hele etnische groep of een volk. Dat was in het geval in de burgeroorlog in voormalig Joegoslavië van 1991-1999. Daarbij werden Bosnische moslims verjaagd uit Bosnië-Herzegovina door Serviërs. Velen sloegen op de vlucht, maar er werden ook veel Bosniërs opgepakt en vermoord. Bij een (massa)moord omwille van hun etniciteit spreken we van etnische zuivering.

In 1992 kwam Fikret Alic (in het midden), een Bosnische moslim, in het nieuws. Hij werd gefilmd en zijn broodmagere lichaam was zo’n beetje in elk nieuwsjournaal in Europa en Amerika te zien. Menigeen vergeleek zijn gevangenschap in het kamp waar hij opgesloten zat met de concentratiekampen uit de nazi-tijd, en de wereld sprak er schande over. Alic wist verkleed als vrouw uit het kamp te ontsnappen. Tegenwoordig woont hij in Denemarken.

Natuurrampen
Mensen trekken weg of worden geëvacueerd vanwege een natuurramp: een aardbeving, een tsunami, een overstroming, een vulkaanuitbarsting of een tropische storm. 
Sommige rampen gebeuren veel geleidelijker, zoals de wereldwijde stijging van de zeespiegel of een droogteperiode. Laaggelegen eilanden als Kiribati en Tuvalu in de Stille Oceaan dreigen op den duur onder water te verdwijnen. Voor die tijd moeten de bewoners van deze eilanden vertrekken. Anderen moeten huis en haard verlaten bijvoorbeeld omdat door langdurige droogte de bodem ongeschikt voor landbouw is geworden.
Mensen die om al deze redenen moeten vluchten, worden ecologische vluchtelingen genoemd.
natuurramp vanuatu
De cycloon Pam zorgde op de eilandengroep
Vanuatu in 2015
voor een enorme ravage

Vragen
2) Geef nog een ander voorbeeld van een etnische zuivering.
3) Geef twee redenen waarom veel ecologische vluchtelingen makkelijker binnen eigen land blijven of sneller terugkeren naar eigen land dan vluchtelingen omwille van oorlog of vervolging.
vorigestapvolgendestap