Wereldwijd zijn er meer dan 250 miljoen migranten. Het merendeel, zo'n 200 miljoen van hen, maakt elk jaar geld over naar zo'n 800 miljoen ontvangers (vooral familieleden die blijven in het land van herkomst). Met deze overboekingen gaan er enorme sommen geld rond, jaarlijks zo'n 450 miljard dollar. En het Amerikaanse bedrijf Western Union* (met 500.000 agentschappen in vrijwel elk land van de wereld) heeft daarbij een monopolie. Het systeem werkt heel simpel: 

Stel je bent een migrant uit Guinee-Bissau, je hebt wat verdiend in Nederland en je wilt 200 euro (of 215 dollar) sturen naar je familie in Guinee-Bissau. Hoe werkt dat?

1) Je zoekt een agentschap in de buurt op. Amsterdam heeft meer dan 150 agentschappen van Western Union, maar zelfs het Limburgse dorp Nederweert (7000 inwoners) heeft er een. Kortom, er is altijd wel een agentschap in de buurt.

2) Je vult een formulier in waarin staat dat je contant geld wil betalen en dat de ontvanger het contant kan ophalen.

3) Je betaalt 204,95 euro en je krijgt een nota met een volgnummer (MTCN).

4) Je emailt, belt of Whatsappt de code naar je familielid.

5) Hij of zij gaat naar een agentschap in Guinee-Bissau en kan daar met de code 200 euro ophalen.

Het geld van de migrant is binnen enkele minuten in handen van het familielid in Guinee-Bissau.

De Guinee-Bissause migrant in Nederland die geld verstuurt, is zo'n 2,5% overboekingskosten kwijt. De familie in Guinee-Bissau ontvangen 200 euro minus de transactiekosten in Guinee-Bissau. Die bedragen kunnen tot wel 15% van deze kosten oplopen. De familie ontvangt dan geen 200 euro, maar 170 euro. De transactiekosten verschillen vaak van land tot land, van 2,5% in Nederland tot 20% in Zuid-Afrika.

guinee bissau

Veel inwoners van ontwikkelingslanden zijn voor een groot deel afhankelijk van de overboekingen van hun geëmigreerde familieleden. De overboekingen brengen ruim tweemaal zoveel geld op (450 miljard dollar) als ontwikkelingslanden aan officiële ontwikkelingshulp (200 miljard dollar) ontvangen. De overboekingen kunnen voor veel mensen het verschil tussen armoede en enige welvaart betekenen.

De G8 (de samenwerking van de 8 belangrijkste economieën) heeft zich in 2009 gecommitteerd aan het ‘5 × 5-doel’ om de wereldwijde gemiddelde vergoeding voor overmakingen binnen 5 jaar te verlagen met 5%. Daar is de G8 niet in geslaagd.  Er is enige vooruitgang geboekt, maar nog steeds liggen de kosten wereldwijd op 8% en op 12% voor Afrika bezuiden de Sahara. Als de kosten voor het verzenden van geldovermakingen zouden kunnen worden verlaagd tot 5%, zouden de ontwikkelingslanden jaarlijks meer dan 20 miljard dollar meer ontvangen dan nu. Dat bedrag komt overeen met onderwijs aan 18 miljoen kinderen en het kopen van vaccins voor 8 miljoen kinderen die dan niet sterven aan ziekten als malaria.

* Zie ook de les over migratie waarbij ook Western Union besproken wordt.

Vragen
4) Wat bedoelen we met een 'monopolie'?
5) Geef aan waardoor juist een Amerikaans bedrijf als Western Union kon uitgroeien tot een monopolie op het gebied van overboekingen.
6) Waarom is het voor regeringen zo moeilijk om kostenverlaging voor overboekingen af te dwingen?
7) Hoe zouden regeringen dat wel voor elkaar kunnen krijgen?
vorigestapvolgendestap