geldgelukEen bekend Nederlands gezegde is: "Geld maakt niet gelukkig." Daar zijn de meeste mensen het wel mee eens. Je kunt het gezegde echter niet omdraaien: "Als je gelukkig bent, heb je geen geld nodig." Je hebt geld nodig om te kunnen eten, te wonen en je kinderen naar school te kunnen laten gaan. En als je ziek bent, ben je blij als je wat geld achter de hand hebt om medicijnen te kunnen betalen. 

Een van de belangrijkste oorzaken waardoor mensen langer blijven leven is de sterke verbetering van de gezondheidszorg. De uitvindingen van vaccins en antibiotica hebben de levensverwachting flink doen stijgen. De levensverwachting in Nederland was rond 1900 44 jaar, rond 2000 was dat 78 jaar. Als deze ontwikkeling zich doorzet, zullen baby’s die in 2050 geboren worden een levensverwachting van meer dan 100 jaar hebben.

Wereldwijd ligt de levensverwachting (LV) anders:

LV Land   LV Land
89 Monaco   68 Myanmar, Pakistan, Tadzjikistan, Timor Leste
85 Japan, Macao, Singapore   67 Ghana, Kiribati, Papoea-Nieuw-Guinea, Tuvalu
83 Andorra, Hongkong, Israël, San Marino, IJsland, Zwitserland, Zuid-Korea   66 Jemen
82 Australië, Canada, Frankrijk, Italië, Liechtenstein, Luxemburg, Noorwegen, Oostenrijk, Spanje, Zweden   65 Cambodja, Comoren, Eritrea, Equatoriaal-Guinea, Gambia, Laos, São Tomé en Principe, Togo
81 België, Caymaneilanden, Duitsland, Finland, Griekenland, Ierland, Malta, Nederland, Nieuw-Zeeland, Puerto Rico, Verenigd Koninkrijk   64 Djibouti, Haïti, Kenia, Namibië, Rwanda, Soedan, Zuid-Afrika
80 Denemarken, Taiwan, Verenigde Staten   63 Botswana, Ethiopië, Liberia, Mauritanië, Tanzania, Westelijke Sahara
79 Albanië, Bahrein, Chili, Costa Rica, Cuba, Panama, Portugal, Qatar, Tsjechië   62 Benin, Malawi, Senegal
78 Dominicaanse Republiek, Falkland, Koeweit, Libanon, Nieuw-Caledonië, Polen, Saint Lucia, Slovenië, Verenigde Arabische Emiraten   61 Burundi, Guinea
77 Algerije, Antigua en Barbuda, Argentinië, Bosnië-Herzegovina, Brunei, Dominica, Ecuador, Estland, Libië, Marokko, Paraguay, Slowakije, Sri Lanka, Uruguay   60 Angola, Congo (Volksrepubliek), Mali, Zimbabwe
76 Barbados, China, Colombia, Georgië, Hongarije, Kroatië, Macedonië, Mauritius, Mexico, Oman, Saint Vincent en de Grenadines, Salomon, Saudi-Arabië, Servië, Sint-Kitts en Nevis, Tonga, Tunesië, Venezuela   59 Ivoorkust, Kameroen, Sierra Leone
75 Armenië, Bulgarije, El Salvador, Grenada, Irak, Jordanië, Letland, Litouwen, Maleisië, Roemenië, Seychellen, Syrië, Thailand, Turkije   58 Congo (Democratische Republiek)
74 Brazilië, Iran, Jamaica, Nicaragua, Oezbekistan, Peru, Samoa, Vanuatu, Vietnam   56 Burkina Faso, Niger, Oeganda
73 Azerbeidzjan, Bahama's, Bangladesh, Belarus, Egypte, Fiji, Groenland, Guatemala, Indonesië, Palau, Suriname, Trinidad en Tobago   54 Mozambique, Nigeria
72 Kaapverdië, Oekraïne   53 Centraal-Afrikaanse Republiek, Lesotho, Somalië, Zambia
71 Bhutan, Honduras, Kazachstan, Kirgizstan, Moldavië, Nepal, Noord-Korea, Rusland   52 Afghanistan, Gabon, Ngwane
70 Mongolië, Turkmenistan   51 Guinee-Bissau, Tsjaad
69 Belize, Filipijnen, Guyana, India      

De ongelijkheid op het gebied van levensverwachting vindt niet alleen tussen landen plaats, maar ook binnen landen. Armoede is de grootste risicofactor voor gezondheid. Rijke mensen in Nederland leven gemiddeld 84,4 jaar. Mensen die aangewezen zijn op voedselbanken worden gemiddeld 77,0 jaar. Een verschil van bijna 7,5 jaar!


smilyEd van Dijk had een zwaar beroep en is voor 40% afgekeurd om zijn versleten rug en gewrichten. Hij zit in de bijstand en is suikerpatiënt. Van een voedingsexpert kreeg hij te horen dat hij meer fruit en groente moet eten, maar dat kan hij niet betalen. Ongezond eten is nu eenmaal veel goedkoper. Een zakje cashews is twee keer zo duur als een zak chips. Fruit en vis zijn de afgelopen 20 jaar veel harder in prijs gestegen dan snoep en ijs.

Ed heeft een rijke vriend. Die gaat naar concerten en naar de kroeg en die kent iedereen in het dorp. Ed is afgelopen jaar één keer naar de kroeg geweest en kent niemand meer. De eenzaamheid vreet aan hem en heeft door zijn slechter wordende gezondheid veel last van stress. Zijn eigen leven geeft hij hooguit een mager zesje (maar eigenlijk minder). Zijn rijke vriend geeft een cijfer dat meer past bij het gemiddelde van een 7,5 dat in het World Happiness Report (2019) te vinden is. 

happiness 

Vragen
3) Geneeskunde speelt een belangrijke rol bij de gestegen levensverwachting. Maar er zijn meer factoren. Welke factoren kun je nog meer bedenken die bijdragen aan de levensverwachting? Noem er minstens twee.
4) Door de gestegen welvaart zijn er ook factoren die een negatief effect hebben op de levensverwachting? Welke zijn dat? 
5) Kijk naar de landenlijst met levensverwachtingen. Wat valt hierbij het meeste op?
6) Welke relatie zie je tussen de landenlijst met levensverwachtingen en het World Happiness-rapport?
vorigestapvolgendestap