khanRahman Khan was een contractarbeider die in 1898 vanuit India naar Suriname kwam. Hij hield een dagboek bij dat in 2003 is verschenen onder de titel 'Het dagboek van Munshi Rahman Khan' bij Amrit in Nederland. Het boek is uitverkocht, maar nog bij de bibliotheek te reserveren. 

Het dagboek van Rahman is een uniek document omdat hij als contractarbeider zelf over zijn ervaring schreef. Het geeft een goed inzicht geven over hoe werkgevers en contractarbeiders in die tijd met elkaar omgingen.

In 1898 laat de 24-jarige Rahman zich strikken voor een arbeidscontract in de Surinaamse suikerindustrie; daarbij staarde hij zich blind op de hoge inkomsten die hem beloofd waren. Na het zetten van de handtekening was er geen weg meer terug. Na een reis van drie maanden kwam hij samen met 750 andere contractarbeiders aan in Suriname. Ze werden verdeeld over de plantages. Rahman kwam op een cacaoplantage terecht. De hoofdman zei tegen de contractarbeiders: "U moet vijf jaar lang op deze plantage werken. Hierna bent u vrij om te gaan en te werken waar u maar wilt. Als u besluit terug te gaan naar India, zal de overheid uw terugreis betalen."

In India was hem beloofd dat hij als opzichter aan de slag kon, maar in Suriname moest hij gewoon als landarbeider werken. De lichamelijke arbeid viel hem tegen. "Al snel waren mijn handen bedekt met blaren. Mijn arm deed pijn." "Ik had nooit zulk werk verwacht. Ik moest ervan huilen. Waaraan heb ik dat verdiend?, vroeg ik me af. Ik had mijn leven voor niets verpest. Maar nu was het te laat om spijt te hebben."

Rahman kwam regelmatig in conflict met zijn bazen omdat ze allerlei trucs toepasten om het loon te verlagen. "Je bent onder contract en moet doen wat ik je opdraag", vertelde ze hem. Rahman zorgde er wel voor dat hij niet onder het afgesproken minimumloon zou uitkomen, want: "De wet stelt dat iemand die op drie opeeenvolgende dagen niet meer dan 62 cent verdient, een gevangenisstraf krijgt opgelegd van drie weken."


Na de periode van vijf jaar had Rahman het recht om gratis terug naar India terug te gaan, maar hij bleef in Suriname. Hij was moslim en intussen getrouwd met een hindoevrouw en had een kind gekregen. Hij verwachtte dat een leven in een gemengd huwelijk in Suriname makkelijker zou zijn dan in India. 



khan dagboek
Een van de schriften van het dagboek van Rahman Khan

Rahman weigerde een tweede contract en ging aan de slag als vrije arbeider, een friman (vrije man). Juist in die tijd brak de cacao- of krullotenziekte in Suriname uit. De plantage-eigenaren konden het werk met hun contractarbeiders makkelijk aan en hadden veel minder vrije arbeiders nodig. Rahman had geluk en kreeg een baan bij de overheid als sluiswachter. Hij kreeg daarna nog verschillende andere banen, maar altijd als vrije man.

Vraag
6) Wat zou het doel van de wet over het verdienen van het minimumloon zijn?
vorigestapvolgendestap