monumentIn 1853 vreesden planters in Suriname een tekort aan arbeidskrachten wanneer tot afschaffing van de slavernij zou worden overgegaan. Zij vroegen de gouverneur om steun bij het werven van andere werkkrachten uit het buitenland. Die vond hij bij Chinezen uit Macao. In totaal zijn er 2625 Chinese contractarbeiders verworven, maar dat was geen groot succes. Niemand wilde hen huren zolang men slaven voor niets kon laten werken.
De Chinezen die wel een contract kregen werden volkomen als slaven behandeld. Toen zij hiertegen in verzet kwamen werden zij door de politie met rietslagen gestraft, een handeling die telkens weer herhaald werd.

Toen in 1863 de slavernij werd afgeschaft, moesten de slaven nog tien jaar lang tegen betaling werken op de plantages en in de fabrieken. In 1873 waren de slaven helemaal vrij en velen wilden niet meer voor hun voormalige bazen werken. De Britten werkten al lang met contractarbeiders en de gouverneur in Suriname sloot een akkoord met det de Britten over werving van contractarbeiders in Brits-Indië. In 1873 kwamen de eerste contactarbeiders uit Brits-Indië in Suriname aan. In totaal zijn er 34.000 Hindostaanse contractarbeiders naar Suriname gekomen. 'Hindostaans' verwijst niet naar het hindoeïsme, maar naar de streek Hindostan in India met Calcutta als belangrijkste stad. 

Hindostan werd geteisterd door natuurrampen en hongersnoden en velen trokken weg op zoek naar een beter leven. Zij vielen gretig in handen van wervers die voor iedere contractant die ze binnenhaalden betaald werden. Maar er waren meer redenen waarom de Hindostanen hun land wilden verlaten. Jonge koppels wilden weg omdat hun liefdesrelatie niet werd geaccepteerd door de familie. Anderen gingen op de vlucht voor een misdaad. En natuurlijk waren er mensen die gedreven werden door de zucht naar avontuur.

Helemaal vrijwillig was de contractarbeid niet. Velen waren analfabeet en ondertekenden het contract met hun vingerafdruk, vaak zonder precies te weten wat ze ondertekenden en zonder besef dat ze naar de andere kant van de wereld gingen.

javaansecontractarbeiders

De afspraken tussen Suriname en de Britten voelden voor veel planters als te streng. Zij drongen er bij de Nederlandse regering op aan om zelf de werving ter hand te nemen. Nederlands-Indië was daar een ideale kolonie voor, zonder inmenging uit het buitenland. De werving vond met name op het overbevolkte eiland Java plaats.
Voor de Javanen was contractarbeid een vlucht uit de armoede. Zij kregen dezelfde contracten als de Hindostaanse arbeiders, maar de contractperiode was voor de Javanen veel zwaarder omdat de naleving van gemaakte afspraken niet veel voorstelden. Tussen 1890 en 1939 werden er 33.000 Javaanse contractarbeiders geworven. 

Vraag
3) Denk even terug aan de pull- en pushfactoren uit de les 'Ongelijkheidskloof'. Welke factoren kun je noemen?
4) Bedenk waardoor er een einde kwam aan de grootschalige migratie van contractarbeiders uit Brits-Indië en Nederlands-Indië.
vorigestapvolgendestap