Noord- en Zuidpool
De aarde is verdeeld in land (30%) en zee (70%). Een deel van de zee en een deel van het land zijn permanent bevroren. We spreken van zee-ijs en landijs. 

Het Noordpoolgebied bestaat vooral uit zee-ijs, ook wel pakijs genoemd. De dikte van het ijs verschilt in de zomer en in de winter, maar komt nergens onder de drie meter. In de zomer smelt het ijs (met name in september) om in de winter weer aan te groeien (het sterkst in maart). De wetenschappers zijn het niet eens over wanneer de Noordpool helemaal ijsvrij zal zijn, maar dat het ergens deze eeuw zal plaatsvinden staat vast.

noord en zuidpool

Anders dan in de Noordpool ligt er onder de Zuidpool land. Het Zuidpoolgebied bestaat dan ook vooral uit landijs. De dikte van het landijs verschilt van 300 meter tot 3 kilometer! De Zuidpool is zo koud (tot -89,2oC) dat de klimaatverandering daar niet zoveel effect heeft, alleen langs de randen met zee-ijs.

De wetenschappers maken zich veel drukker over het landijs op Groenland in het Noordpoolgebied. De temperatuur daar is een stuk hoger dan in de Zuidpool. Een deel van Groenland is altijd bevroren met temperaturen van -6oC tot -30oC, maar op een ander deel van het land komt de temperatuur in de zomer boven de nul graden met uitschieters tot +12oC. Langs de randen neemt de dikte van de ijskap inderdaad af, op sommige plekken met ruim een halve meter per jaar.

Vraag 
1) Kijk in je atlas (Grote Bosatlas 55, kaart 275). Waaruit blijkt dat de Noordpool ijsvrij dreigt te worden? Kun je op grond van de atlaskaarten ook voorspellen wanneer dat zal zijn?


Gletsjers
Een gletsjer is een ijsmassa in berggebieden die gevormd wordt uit een dik pak sneeuw dat op land terechtkomt, lang blijft liggen en in ijs verandert. Kenmerkend voor gletsjers is dat ze bewegen onder hun eigen druk, als heel langzaam stromende rivieren. Overal ter wereld zijn gletsjers aan het smelten, zo ook de Kleine Elend Gletsjer in Oostenrijk:

smeltendegletsjers

Vraag
2) Het afsmelten van de gletsjers brengt de watervoorziening van miljoenen mensen in gevaar. Leg in je eigen woorden uit hoe dat zit.


Permafrost
permafrost
Permafrost is eeuwig bevroren grond. Deze bevindt zich op een vijfde van de landmassa van de aarde. Permafrost vind je nabij de polen en in hooggebergte. Steeds meer permafrostgebieden (Siberië, Alaska, het noorden van Canada) zijn aan het ontdooien. In deze gebieden vind je wegen, woningen en oliepijpleidingen. Je kunt wel raden welke gevolgen de ontdooiing van de permafrost daarvoor heeft.

In permafrost zit veel methaan. Als het ontdooit, ontsnapt er methaan uit de bodem. Dat versterkt het broeikaseffect en daarmee ook de opwarming van de aarde.

Vraag 
3) De infrastructuur in permafrost is om twee redenen heel lastig te realiseren. Welke twee zijn dat?
vorigestapvolgendestap