De stijging van de gemiddelde wereldtemperatuur met bijna 1 graad sinds het ontstaan van de Industriële Revolutie is te wijten aan de toename van broeikasgassen en met name door de hoeveelheid CO2 in de dampkring. De hoeveelheid CO2 in de lucht wordt gemeten in het aantal deeltjes per miljoen delen in de lucht (parts per million = ppm). 
ijboring
Op Groenland en in het Zuidpoolgebied halen wetenschappers monsters op van grote diepte uit de ijskappen. Van hoe dieper het ijs komt, hoe ouder dat ijs is. Het opgehaalde ijs laat zien hoeveel CO2 er in de dampkring heeft gezeten toen het ijs gevormd werd. IJsmonsters van verschillende ouderdom laten zien dat het CO2–gehalte enige honderdduizenden jaren lang niet zo hoog is geweest als nu. Zelfs niet tussen twee IJstijden in toen het op aarde net zo warm was als nu of zelfs warmer.

De concentratie CO2 in de atmosfeer bedraagt nu meer dan 400 ppm*. Dit is 120 ppm meer dan het ‘natuurlijke’ pre-industriële niveau (280 ppm). Sinds het begin van de Industriële Revolutie is de concentratie CO2 in de atmosfeer dus met ongeveer 40% gestegen.

* Je kunt op deze Engelstalige website zien hoe hoog het CO2–gehalte op dit moment is.  

De verhoogde concentraties aan broeikasgassen in de atmosfeer versterken het natuurlijke broeikaseffect en leiden tot een verhoging van de gemiddelde wereldtemperatuur. Dit verschijnsel noemt men het versterkt broeikaseffect. 


Het YouTube-filmpje van Climate Challenge legt het ontstaan van het versterkt broeikaseffect nog eens helder uit:



In het filmpje wordt gesproken over een 'kritische grens' van 2 graden stijging. Daarbij wordt vooral gekeken naar het CO2–gehalte, ofschoon ook andere broeikasgassen bijdragen aan de klimaatverandering.

Als de klimaatverandering zich te sterk doorzet, dan vrezen wetenschappers dat de klimaatverandering nog verder versnelt, waarbij bijvoorbeeld het broeikasgas methaan in de permafrost in Siberië ontdooit en vrijkomt.

Wetenschappers vrezen dat boven de twee graden stijging de klimaatverandering niet meer te stoppen is. Dit wordt het omslagpunt (Engels: tipping point) genoemd. De meesten leggen de grens op 450 ppm, maar anderen leggen die grens op 400 ppm, een grens die we al overschreden hebben.

De voortekenen zijn niet gunstig. Wereldwijd is het in de 21e eeuw elk jaar warmer geworden, op een enkele uitzondering na.

Vrijwel alle jaren uit de top 10 van de warmste jaren in Nederland stammen uit de laatste twintig jaar. Negen van de tien warmste jaren met een gemiddelde temperatuur tussen 10,7 en 11,7 graden dateren uit de periode sinds 1999.

Nederland warmt veel sneller op dan mondiaal. De opwarming sinds 1950 in Nederland is ruim twee keer zo groot als de wereldwijde opwarming.

Vragen
4) Geef een verklaring waarom de gemiddelde temperatuur in Nederland sneller stijgt dan wereldwijd.
5) Naarmate de wereldbevolking groeit, zijn er meer monden te voeden. Waarom is dat nadelig voor het tegengaan van de klimaatverandering? Met welke maatregel kunnen we met zijn allen die stijging enigszins beperken? 

vorigestapvolgendestap