ja_mageia

1. Absolute of volledige armoede
Absolute armoede is een zaak van leven en dood. Absolute armoede houdt in dat je te weinig geld, voedsel en kleding hebt om van te leven, maar eigenlijk te veel hebt om dood te gaan. Dit is leven op het bestaansminimum. Absolute armoede vind je vooral in ontwikkelingslanden.

2. Relatieve armoede
Van relatieve armoede is sprake bij een ongelijke verdeling van inkomens. Je bent niet absoluut arm, maar je hebt wel minder dan iemand anders. Je buurman heeft bijvoorbeeld twee auto's en jij alleen een fiets; je buurman gaat op vakantie naar Venezuela en jij moet thuisblijven omdat je voor een vakantie geen geld hebt.

Het eerste is duidelijk, te weinig om van te leven, te veel om dood te gaan. Maar het tweede, relatieve armoede, dat is wat lastiger. Want het feit dat de één wat minder te besteden heeft dan de ander maakt de één wel armer dan de ander, maar daarmee nog niet arm. Kun je het nog volgen? Een voorbeeld: je buurman heeft geld om drie keer per jaar op vakantie te gaan. Jij kunt maar één keer per jaar. Ben je dan arm? Natuurlijk niet. Je bent wel armer dan je buurman. Je voelt je misschien wel arm. Maar een probleem is dat niet.

Meestal niet. Maar soms dus wel. De grote vraag is wanneer je in Nederland van armoede spreekt. Binnen de Europese Unie, zo is afgesproken, ben je arm als jouw inkomen lager is dan 60% van het gemiddelde inkomen. In Nederland ligt het gemiddelde inkomen van de bevolking op € 18.400 per jaar, ofwel € 1.535 per maand (2005). 60% Daarvan is € 921 per maand en dat ligt ongeveer op het niveau van een bijstandsuitkering.

Je bent dus arm in Nederland als je inkomen onder het niveau van de bijstand uitkomt. Maar met een bijstandsuitkering kun je in Nederland een dak boven je hoofd betalen en drie keer per dag eten. Elke dag biefstuk is er niet bij. En als je wasmachine kapot gaat, is er vaak geen geld voor een nieuwe. Daar hebben we een ander punt. Misschien kun je wel rondkomen van een bijstandsuitkering, maar als je langdurig in de bijstand zit wordt het steeds moeilijker. Zeker als het erom gaat duurzame goederen als een televisie, een koelkast, wasmachine, stofzuiger of een PC te vervangen.
Televisie, koelkast, wasmachine, stofzuiger, PC? Heb je dat dan echt nodig?  In Malawi, zuidelijk Afrika, zouden ze erom lachen, maar in Nederland zal bijna iedereen het er wel over eens zijn dat je niet zonder kunt. Je bent arm als je zelf geen geld hebt voor dergelijke zaken.

Met een inkomen op bijstandsniveau zit je in Nederland al snel onder de armoedegrens. In een land als Malawi zou je rijk zijn met datzelfde inkomen. Het is simpelweg niet mogelijk om de inkomsten van mensen in verschillende landen zomaar met elkaar te vergelijken. In de ene situatie ben je rijk, in de andere niet. Armoede in Oeganda is niet hetzelfde als armoede in Roemenië of de Verenigde Staten van Amerika of Nederland.

Armoede heeft te maken met inkomsten: over hoeveel geld kun je beschikken? Maar het heeft ook te maken met uitgaven: wat kost het om rond te komen? Wat kun je doen met je inkomen? Een dak boven je hoofd kost in Nederland heel wat meer dan in Moldavië of India. Voor een karretje met boodschappen moet je in Duitsland heel wat meer afrekenen dan in Wit-Rusland of Hongarije.

De hoogte van het inkomen alleen zegt dus niet zoveel. Als je 10 euro per dag verdient, en een brood kost 10 cent, dan valt dat nog wel mee. Maar als je 10 euro verdient en een brood kost 1 euro, dan verdien je niet genoeg om een normaal leven te kunnen leiden, d.w.z. dat je waarschijnlijk niet genoeg hebt om de huur, gas, water, elektriciteit, eten en kleren te kunnen kopen. Armoede hangt dus samen met je inkomen én met de hoogte van de prijzen in het land waar je woont.

Als het gaat om een leven zonder armoede, dan vinden we in Nederland de volgende zaken 'normaal':

• een huis met een behoorlijke inrichting. Daar horen bij de vaste lasten: huur, water, energie, verplichte verzekeringen, plaatselijke heffingen en belastingen. En daar horen bij: de huishoudelijke apparaten en het onderhoud van de woning;
• voeding, bestaande uit vast voedsel, koude en warme dranken (geen alcohol of tabak);
• kleding, en daar horen ook de schoenen bij;
• overige noodzakelijke goederen en diensten, waaronder ook de uitgaven voor persoonlijke verzorging en de uitgaven voor vervoer.

De Wereldbank van de Verenigde Naties omschrijft een leven zonder armoede als:

• geen honger hebben,
• een dak boven je hoofd hebben,
• naar een dokter kunnen als je ziek bent,
• naar (de basis)school kunnen,
• een baan hebben.