| |
|
|
|
|
Vraag het de deskundigen: |
|
|
De oorzaken van het huidige conflict Het Israëlisch-Palestijnse conflict is een van de meest ingewikkelde conflicten die momenteel in de wereld worden uitgevochten. Het conflict is al heel lang aan de gang. Soms sluimert het door en merk je er in Nederland weinig van, soms laait het op en zie je dagelijks beelden op de televisie. Nu bijvoorbeeld is de opstand, die de intifada wordt genoemd, dagelijks in het nieuws. Het Israëlisch-Palestijnse conflict is zo ingewikkeld, omdat het zoveel oorzaken heeft. Een aantal van deze oorzaken wordt hieronder behandeld. Geweld Iedere keer als er een Palestijnse aanslag wordt gepleegd op een Israëlisch doel, ondernemen de Israëli's vergeldingsacties en proberen zij nog harder de 'terroristen' te bestrijden. Iedere keer als de Palestijnse 'vrijheidstrijders' en de bevolking door het Israëlische leger harder worden aangepakt, voelen zij zich nog meer onderdrukt en staan er nieuwe mensen op om zelfmoordaanslagen te plegen. Op deze manier blijven beide partijen elkaar met geweld opjutten en houdt het conflict niet op. Religie Voor veel joden behoren de bezette gebieden, waaronder de joodse heiligdommen in Oost-Jeruzalem en de Westelijke Jordaanoever, tot het bijbelse beloofde land. Veel joodse kolonisten maken hier aanspraak op. Tegelijkertijd zijn veel Palestijnen moslim en willen zij daarom de voor hen heel belangrijke heiligdommen in Oost-Jeruzalem onder moslimbestuur plaatsen. Veel Israëli's en Palestijnen zien Jeruzalem als hun historische hoofdstad en zijn bereid hierover een conflict uit te vechten. Bevolkingsgroei Momenteel wonen er iets meer Israëli's dan Palestijnen in Israël en de bezette gebieden. Deze verhouding is aan het veranderen, omdat de Palestijnen meer kinderen krijgen dan de Israëli's. Het lijkt er hierdoor op dat in de toekomst de Palestijnen de meerderheid zullen worden. Veel Israëli's zijn bang dat zij in de toekomst een minderheid worden. Geen enkele groep wil graag een minderheid zijn en zeker niet in eigen land, omdat het dan moeilijk wordt om controle over de staat te hebben. Daarom hopen veel Israëli's zo min mogelijk Palestijnen in Israël te hebben en proberen zij ook het aantal Palestijnen in de bezette gebieden onder Israëlische controle te beperken. Veel Palestijnse vluchtelingen willen graag terugkeren naar waar ze vroeger in Israël woonden. Dit mogen ze niet en dat maakt ze kwaad. Zwakke staat In een aantal delen van de bezette gebieden hebben de Palestijnen sinds een paar jaar beperkt zelfbestuur, de Nationale Palestijnse Autoriteit. Dit bestuur is in samenwerking met Israël opgezet, maar is zwak gebleven, omdat Israël zag dat deze autoriteit niet voldoende deed om de intifada en de zelfmoordaanslagen te stoppen. De vergeldingsacties van Israël op de Palestijnse Autoriteit hebben de macht van deze autoriteit verder verzwakt, waardoor het nog moeilijker is geworden om de intifada en zelfmoordaanslagen tegen te gaan. Slecht bestuur Binnen Israël worden Palestijnen uit de bezette gebieden door de Israëlische overheid niet als gelijkwaardig burger behandeld. Zij hebben daar bijvoorbeeld niet dezelfde rechten als Israëli's. Ook in de bezette gebieden worden de rechten van Palestijnen ingeperkt door het Israëlische leger. Dit komt omdat veel Israëli's bang zijn voor aanslagen door Palestijnen en daarom worden Palestijnen in de bezette gebieden vaak door het Israëlische leger gecontroleerd op het bezit van wapens en identiteitspapieren. Daarbij worden zij regelmatig slecht behandeld. Diezelfde soldaten schieten vaak met scherp op protesterende Palestijnen. Tegelijkertijd is de Palestijnse Autoriteit corrupt en verdwijnt een boel geld dat door Israël en Europa wordt gegeven voor de ontwikkeling van de Palestijnse gebieden, in de zakken van de bestuurders. De Palestijnse bevolking wil onder deze verdrukking uit en is daarom in opstand gekomen. Gebrekkige legitimiteit van Israël in de bezette gebieden Volgens de meeste Palestijnen hoort Israël niet de controle te hebben over de bezette gebieden. Zij willen vrij zijn van de bemoeienis van de Israëli's. Ook de meeste landen van de wereld vinden dat Israël zich moet terugtrekken uit de bezette gebieden. Onder andere de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft hiertoe opgeroepen, maar Israël heeft hier nooit naar geluisterd. Veel Palestijnen voelen zich gesteund in hun gedachte dat Israël een bezetter is en willen zich hiertegen verdedigen. Economische oorzaken De economieën van de Palestijnse en Israëlische gebieden zijn nauw met elkaar verweven; veel Palestijnen werken binnen Israël. Het gemiddeld inkomen van een Palestijn is vele malen lager dan dat van de gemiddelde Israëli. De inkomens van Israëli's zijn vrijwel gelijk aan de lonen in Nederland, terwijl een gemiddelde Palestijn niet veel meer verdient dan in een derdewereldland. Deze economische ongelijkheid die veel Palestijnen dagelijks zien, zet aan tot wrok. Internationale oorzaken Beide partijen, zowel de Israëli's als de Palestijnen, krijgen steun uit het buitenland. Met name de extremisten hebben hier veel voordeel van. Veel kolonisten, maar ook de Israëlische regering, krijgen steun uit de Verenigde Staten, terwijl veel Palestijnse organisaties, zoals Hamas en Hezbollah, steun krijgen uit moslimlanden. Ook willen veel Arabieren de Palestijnen te steunen, omdat zij hen als een broedervolk zien. Het gevolg is dat de extremisten het conflict kunnen laten voortduren, omdat zij steeds worden gesteund. Niet alleen leiden al deze bovengenoemde oorzaken ertoe dat de partijen elkaar bevechten in het conflict, maar zij beïnvloeden en versterken elkaar bovendien. Daarom lijkt het er soms op dat het conflict alleen maar erger wordt. De meest urgente problemen Twee problemen zijn bijzonder urgent en zorgen ervoor dat het conflict steeds maar blijft doorgaan. Helaas zijn juist deze twee problemen moeilijk te op te lossen. Het eerste probleem is dat zowel onder de Palestijnen als onder de Israeli's groeperingen te vinden zijn die heel Israël en de bezette gebieden voor hen alleen willen hebben. De joden noemen deze gebieden het beloofde land en de Palestijnen noemen het Palestina. De joodse kolonisten willen dat het conflict wordt opgelost door het beloofde land helemaal onder joods bestuur te plaatsen en alle Palestijnen te laten verdwijnen. De moslim-extremisten willen het liefst dat het conflict wordt opgelost door alle Israëli's de zee in te drijven. Zij vinden dat de Israëli's niet in Palestina horen te zijn en dat hun land helemaal onder Palestijns (moslim) gezag moet komen. Als de gematigde Israëlische en Palestijnse partijen tot elkaar komen en vrede lijken te sluiten, dan proberen deze extremisten het vredesproces te verstoren en laten zij van zich horen. Zij plegen dan een aanslag met als gevolg dat de gematigden van de andere partij zich aangevallen voelen, zich gaan verdedigen en meer gaan geloven in de extremistische oplossingen. In het verleden, toen het goed ging tijdens het vredesproces omdat de gematigden het met elkaar eens leken te worden, heeft Hamas bijvoorbeeld stadsbussen in Israël opgeblazen en heeft een joodse extremist de Israëlische minister-president vermoord. Als gevolg van deze extremistische strategieën maken de gematigde steeds bijna vrede tot dat er een aanslag wordt gepleegd door een extremist waarna de gematigden weer uit elkaar drijven. Tot een echte oplossing komt het hierdoor nooit. Het tweede probleem is dat de veiligheid van de ene partij een bedreiging is voor de andere partij. Als Israël zich verdedigt tegen 'terrorisme' door de controle over de bezette gebieden te versterken en 'terroristen' te gaan vervolgen, dan komen er meer soldaten in de straten van de bezette gebieden. De Palestijnen voelen zich dan weer meer bedreigd en bezet, omdat alles wat zij doen door deze Israëlische soldaten wordt gecontroleerd en hen het leven onmogelijk wordt gemaakt. Tegelijkertijd, als de Palestijnen zich verdedigen tegen de Israëlische bezetting door in opstand te komen en zelfmoordaanslagen te plegen, dan voelen de Israëli's zich weer meer bedreigd, omdat zij niet meer rustig in de stad kunnen gaan winkelen zonder bang te zijn voor een aanslag. Beiden partijen denken zich dus te verdedigen terwijl ze eigenlijk de andere partij aanvallen en het conflict versterken. Beide urgente problemen, dat van de extremisten en dat van de veiligheid, versterken steeds het conflict en maken dat er maar geen einde aan het geweld komt. De oplossing van het conflict Het vinden van een oplossing voor het Israelisch-Palestijnse conflict is geen gemakkelijke taak. De meest voor de hand liggende oplossing is dat Israël luistert naar wat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft besloten. In een aantal zogenaamde resoluties heeft deze Veiligheidsraad Israël herhaaldelijk bevolen zich terug te trekken uit de bezette gebieden. Israël heeft tot nu toe nooit geluisterd. Dit komt omdat de groepen joden die vinden dat de bezette gebieden deel zijn van het beloofde land veel macht hebben binnen Israël. Daarnaast wil Israël de controle over de bezette gebieden niet opgeven, omdat het denkt vanuit deze gebieden op een goede manier voor de eigen veiligheid te kunnen zorgen en de 'terroristen' te bestrijden. De Palestijnse 'vrijheidstrijders' zullen ook niet luisteren want zij willen dat Israël helemaal verdwijnt. Een werkelijke oplossing voor het conflict zal in ieder geval met drie problemen rekening moeten houden: Ten eerste: een oplossing voor het conflict zal rekening moeten houden met de oorzaken van het conflict. Zoals we hebben gezien, zijn er helaas een heleboel oorzaken voor het conflict die ieder voor zich moeilijk zijn op te lossen, maar elkaar ook beïnvloeden en versterken. De situatie is dus heel complex en er zijn dus een boel conflictoorzaken om weg te nemen. Ten tweede: een oplossing voor het conflict zal rekening moeten houden met het gevoel van veiligheid in zowel Israël als bij de Palestijnen. Beide partijen zullen rekening moeten houden met het feit dat hun veiligheid een bedreiging is voor de ander. Zij zullen tijdelijk minder waarde moeten hechten aan het verdedigen van die veiligheid. Het Israëlische leger moet zich terugtrekken uit de bezette gebieden, en de Palestijnse Autoriteit moet ophouden de intifada en zelfmoordaanslagen te steunen. Beide partijen moeten dus even door een periode waarin zij zich onveilig zullen voelen, maar op den duur zullen de extremisten minder aanhang krijgen en zal de situatie voor beiden veiliger worden. Een mogelijke hulp bij het oplossen van dit probleem zou kunnen zijn dat een internationale onpartijdige militaire vredesmacht tussen de partijen gaat staan om voor beide partijen de veiligheid te garanderen. Ten derde: een oplossing voor het conflict zal rekening moeten houden met de extremistische groeperingen in het conflict. Zoals we hebben gezien zijn het steeds de kolonisten en de extremistische moslimgroeperingen die proberen het onderste uit de kan te halen en de anderen het liefste het land uitgooien. Zij proberen steeds een vredesproces dat de middenweg kiest tegen te houden. Wil het conflict worden opgelost, dan zal er rekening moeten worden gehouden met extremisten van de beide zijden, die niet zijn tegen te houden en die zullen proberen het vredesproces op te blazen. Israël zal moeten accepteren dat er misschien een periode komt waarin Hamas soms een zelfmoordaanslag pleegt. De Palestijnen zullen tegelijkertijd moeten accepteren dat er kolonisten zijn die proberen de Palestijnen aan te vallen. Een mogelijke hulp bij het oplossen van dit probleem zou kunnen zijn dat internationale druk en economische steun de beide partijen overtuigen niet in te grijpen. Het zal niet makkelijk zijn om met alle drie de problemen rekening te houden in een vredesproces en een goede oplossing voor het conflict te vinden. Er zullen altijd verliezers zijn. Daarom moet geprobeerd worden om voor zoveel mogelijk mensen het verlies zo klein mogelijk te houden. Jaïr van der Lijn Meer over het Centrum voor Internationale Conflict-Analyse en -Management kun je vinden op hun website: http://www.kun.nl/cicam/  |
|